الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
278
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
گر چه در بعضى از روايات اسلامى صراط مستقيم به ولايت على ع تفسير شده ( 1 ) ولى چنان كه بارها گفتهايم اين گونه روايات بيان بعضى از مصداقهاى روشن است ، و هيچ منافات با وجود مصاديق ديگر مانند قرآن و ايمان به مبدء و معاد و تقوى و جهاد و عدل و داد ندارد . و نتيجه طبيعى اين موضوع همانست كه در آيه بعد بازگو مىكند « و كسانى كه به آخرت ايمان ندارند به طور مسلم از اين صراط منحرفند » ( * ( وَإِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ عَنِ الصِّراطِ لَناكِبُونَ ) * ) . « ناكب » از ماده « نكب » و « نكوب » به معنى انحراف از مسير است ، و « نكبت دنيا » در مقابل روى آوردن دنيا به معنى انحراف و پشت كردن دنيا است . روشن است كه منظور از « صراط » در اين آيه همان صراط مستقيم در آيه پيش از آن است . اين نيز مسلم است كسى كه در اين جهان از صراط مستقيم حق منحرف گردد در جهان ديگر هم از صراط بهشت ، منحرف شده به دوزخ سقوط مىكند چرا كه هر چه در آنجا است نتيجه مستقيم كارهاى اينجا است ، تكيه كردن روى عدم ايمان به آخرت و ارتباط و پيوند آن با انحراف از طريق حق به خاطر آن است كه انسان تا ايمان به معاد نداشته باشد احساس مسئوليت نمىكند . در حديثى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم : ان اللَّه جعلنا ابوابه و صراطه و سبيله و الوجه الذى يؤتى منه ، فمن عدل عن ولايتنا او فضل علينا غيرنا فانهم عن الصراط لناكبون : « خداوند ما رهبران دينى و الهى را درهاى وصول به معرفتش و صراط و طريق و جهتى كه از آن به او مىرسند قرار داده ، بنا بر اين كسانى كه از ولايت ما منحرف گردند ، يا ديگرى را بر ما برگزينند
--> ( 1 ) تفسير نور الثقلين ج 3 ص 548 .